IPU ve UN Women’ın hazırladığı “Siyasette Kadın 2026” haritası, 11 Mart 2026’da Birleşmiş Milletler Kadının Statüsü Komisyonu’nun (CSW70) 70. oturumu kapsamında New York’ta düzenlenen bir etkinlikte tanıtıldı. Rapora göre dünya genelinde siyasi liderlik büyük ölçüde erkeklerin elinde bulunmaya devam ediyor.
2026 yılı itibarıyla yalnızca 28 ülke bir kadın devlet ya da hükümet başkanı tarafından yönetiliyor. Buna karşılık 101 ülkede bugüne kadar hiç kadın lider görev yapmadı. Bu durum, dünya genelinde siyasi kararların büyük ölçüde erkekler tarafından alındığını gösteriyor.
Bakanlıklarda kadın oranı geriledi
Rapora göre kadınlar dünya genelinde kabine bakanlıklarının yalnızca yüzde 22,4’ünü yönetiyor. Bu oran 2024 yılında yüzde 23,3 seviyesindeydi. Veriler, yıllardır kademeli şekilde artan temsil oranında bir gerilemeye işaret ediyor.
Buna rağmen 14 ülke kabinelerinde kadın ve erkek temsilinde eşitliği sağlamayı başardı. Ancak 8 ülkede hâlâ hiç kadın bakan bulunmuyor.
Parlamentolarda artış çok sınırlı
Kadınların parlamentolardaki temsil oranı yüzde 27,5 olarak kaydedildi. 2025 yılında bu oran yüzde 27,2 idi. Yalnızca 0,3 puanlık artış, 2017’den bu yana kaydedilen en yavaş büyümenin ikinci yıl üst üste yaşandığını ortaya koyuyor.
Ocak 2026 itibarıyla dünya genelinde 54 kadın parlamento başkanı bulunuyor. Bu sayı tüm parlamento başkanlarının yüzde 19,9’una karşılık geliyor. Oranın geçen yıla göre yaklaşık 4 puan düşmesi, son 21 yılda kadın parlamento başkanı sayısındaki ilk gerileme olarak dikkat çekiyor.
Kadın siyasetçilere yönelik şiddet artıyor
Araştırmaya göre siyasette yer alan kadınlar hem çevrim içi hem de çevrim dışı ortamda artan şiddet ve yıldırma ile karşı karşıya. Ankete katılan kadın parlamenterlerin yüzde 76’sı kamuoyu tarafından yıldırmaya maruz kaldığını belirtirken bu oran erkeklerde yüzde 68 olarak ölçüldü.
Bu durum kadınların siyasete aday olmasını zorlaştıran önemli engellerden biri olarak değerlendiriliyor.
Kadınlar daha çok sosyal alanlarda görev alıyor
Raporda kadınların liderlik pozisyonlarına ulaştıklarında dahi çoğunlukla geleneksel olarak “sosyal sektörler” olarak görülen alanlarda yoğunlaştığı vurgulanıyor.
Kadınlar;
Toplumsal cinsiyet eşitliği bakanlıklarının yüzde 90’ını
Aile ve çocuk işlerinden sorumlu bakanlıkların yüzde 73’ünü
yönetiyor. Buna karşılık savunma, içişleri, adalet, ekonomi ve yönetişim gibi kritik alanlardaki bakanlıkların büyük çoğunluğu erkeklerin elinde bulunuyor.
“Kadınların liderliği toplumları güçlendirir”
UN Women İcra Direktörü Sima Bahous, küresel krizlerin arttığı bir dönemde kadınların siyasi liderlikten dışlanmasının toplumların sorunlara yanıt verme kapasitesini zayıflattığını söyledi.
Bahous, kadınların karar alma süreçlerine tam katılımının ülkeleri daha istikrarlı hale getirdiğini ve politikaların toplumun ihtiyaçlarına daha iyi yanıt verdiğini vurguladı.
IPU Başkanı Tulia Ackson ise eşit temsilin yalnızca bir adalet meselesi olmadığını belirterek, kurumların hizmet ettikleri toplumu yansıttığında daha doğru kararlar alabildiğini ifade etti.
IPU Genel Sekreteri Martin Chungong da kadın temsilinin artması için iyi tasarlanmış kotaların ve güçlü siyasi iradenin kritik önem taşıdığını belirtti.
Uzmanlara göre ayrımcı yasaların kaldırılması, siyasette kadına yönelik şiddetin önlenmesi ve kaynaklara eşit erişimin sağlanması, kadınların siyasi liderlikte eşit temsile ulaşabilmesi için önümüzdeki yıllarda belirleyici olacak.