Yaş aldıkça çoğu insan şu cümleyi kurar:
???? “Eskisi kadar güçlü değilim…”
???? “Merdiven çıkınca çabuk yoruluyorum…”
???? “Kaslarım eriyor gibi hissediyorum…”
Peki hiç düşündünüz mü?
Kaslarımızdaki güç kaybı sadece hareketimizi mi etkiler,
yoksa beynimizle de ilişkili olabilir mi?
Bilim dünyası son yıllarda bu soruya giderek daha net bir cevap veriyor:
???? Evet.
Kas sağlığı ile beyin sağlığı arasında güçlü bir ilişki var.
Kaslar Sadece Hareket Ettirmez
Eskiden kasların yalnızca hareket etmek için gerekli olduğu düşünülüyordu.
Bugün ise biliyoruz ki kaslar aynı zamanda:
hormon benzeri maddeler salgılar, inflamasyonu etkiler, enerji metabolizmasını düzenler, beyinle sürekli iletişim kurar.Yani kaslarımız aslında beynimizle “konuşur.”
Hareket Eden Kas, Beyni de Uyarır
Egzersiz sırasında kaslardan bazı koruyucu maddeler salgılanır.
Bu maddeler:
???? hafıza merkezlerini destekleyebilir,
???? sinir hücrelerinin bağlantılarını güçlendirebilir,
???? kan dolaşımını artırabilir.
Özellikle düzenli fiziksel aktivitenin:
dikkat, öğrenme, yürütücü işlevler, ruh haliüzerinde olumlu etkileri olduğu gösterilmiştir.
Kas Gücü Azalınca Neler Olabilir?
Kas kaybı arttığında kişilerde:
hareket azalması, sosyal izolasyon, düşme korkusu, fiziksel yavaşlama, enerji düşüklüğü görülebilir.Bu durum zamanla:
???? zihinsel yavaşlama ile de ilişkili hale gelebilir.
Özellikle ileri yaşta:
yavaş yürüme hızı ile bilişsel gerileme arasında ilişki gösteren çalışmalar vardır.
“Yavaş Yürüyüş” Bazen Beynin İpucu Olabilir
Bazı araştırmalar:
normalden daha yavaş yürüyen bireylerde,
ilerleyen yıllarda bilişsel sorun riskinin artabileceğini düşündürüyor.
Çünkü yürümek yalnızca kas işi değildir.
Yürürken beynimiz:
dengeyi, planlamayı, dikkati, görsel bilgiyi, koordinasyonu aynı anda yönetir.Yani yürüyüş aslında beynin de bir performans testidir.
Hareketsizlik Beyni Nasıl Etkileyebilir?
Uzun süre hareketsiz yaşam:
damar sağlığını bozabilir, insülin direncini artırabilir, inflamasyonu yükseltebilir, uyku kalitesini azaltabilir.Bütün bunlar da zamanla beyin sağlığını etkileyebilir.
Bu nedenle modern nörolongevity yaklaşımında:
???? hareket, adeta “beyin ilacı” olarak görülüyor.
Kas Gücünü ve Beyni Birlikte Koruyabilir miyiz?
Kesinlikle evet.
Özellikle:
✅ düzenli yürüyüş
✅ hafif direnç egzersizleri
✅ denge çalışmaları
✅ aktif sosyal yaşam
✅ yeterli protein alımı
✅ kaliteli uyku
✅ düzenli güneş ışığı
✅ kronik hastalıkların kontrolü hem kas hem de beyin sağlığı açısından önemlidir.
Hangi Belirtiler Dikkat Çekebilir?
Aşağıdaki durumlar önemsenmelidir:
⚠️ Belirgin kas kaybı
⚠️ Yavaş yürüme
⚠️ Sık düşme
⚠️ Çabuk yorulma
⚠️ Dikkat azalması
⚠️ Günlük aktivitelerde zorlanma
⚠️ Hareket etmekten kaçınma
Özellikle ileri yaşta bu belirtiler birlikte değerlendirilmelidir.
“Kas–Beyin Ekseni” Geleceğin Büyük Konularından Biri
Bilim insanları artık:
???? bağırsak–beyin,
???? kalp–beyin,
???? uyku–beyin ilişkileri kadar,
???? kas–beyin ilişkisini de çok önemsemeye başladı.
Çünkü güçlü kaslar:
daha aktif yaşam,
daha iyi dolaşım,
daha fazla sosyal katılım
ve daha dayanıklı bir beyin anlamına gelebilir.
Son Söz
Sevgili okurlar,
Kaslarımız yalnızca hareket etmek için değildir.
Onlar aynı zamanda:
beynimizi destekleyen, yaşam enerjimizi artıran, yaşlanma sürecini etkileyen çok önemli yapılardır.Bu nedenle:
???? hareket etmek sadece formda kalmak değildir.
Bir anlamda beynimize yatırım yapmaktır.
Unutmayalım…
Bazen güçlü adımlar,
güçlü bir beynin de habercisi olabilir.
Prof. Dr. Aynur ÖZGE
Nöroloji Uzmanı
Diğer makaleleri BURADAN https://aynurozge.com/ Okuyabilirsiniz.
Prof. Dr. Aynur ÖZGEProf. Dr. Aynur Özge, 1971 yılında Şavşat’ta (Artvin) doğdu. 1993 yılı da mezun olduğu Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni takiben uzmanlık eğitimini aldığı Haydarpaşa Numune Hastanesi 1. Nöroloji Kliniği’nden 1998 yılında mezun oldu. Aynı yıl kurucu öğretim üyesi olarak görev aldığı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı’nda 2003 yılında Doçent, 2009 yılında ise Profesör oldu ve aynı bölümde çalışmaktadır.
Özge, çocuk-ergen baş ağrıları ve baş ağrılarının çok yönlü doğası başta olmak üzere nörolojinin farklı alanlarında çok sayıda kitap ve yüzlerce bilimsel makale yazdı. Uluslararası Baş Ağrısı Cemiyeti’nin yedi çalışma kolundan ikisinin aktif üyesidir. 2019 Yılında bu derneğin yönetim kuruluna atanmış üye olarak seçilmiş, 2021-2024 yılları için de seçilmiş üye olarak görevlendirilmiştir.
2019 yılında kurucusu olduğu Küresel Migren Ağrı Derneğinin hali hazırda yönetim kurulu başkanı olup Türkiye Migren Raporu, Migren Dostu İşyerleri gibi ulusal projelerin lideridir. Özge aynı zamanda GMPS & MENA adıyla alınan Ortadoğu – Afrika ve Asya nın gelişmekte olan ülkelerindeki hekimlere güncel başağrısı bilgilerini ulaştırmayı hedefleyen organizasyonun da lideridir.
Prof. Dr. Aynur Özge, 2006 yılında kurucu üyesi olduğu Mersin Alzheimer Derneği'nin öncülüğünde Demansta Basamaklı Çözüm Modeli'nin yaratıcısı olup, ülkemizin ilk Demans İhtisas Merkezi olan "TAD Mersin Şubesi Engelli Bakım Merkezi" nin inşası ve kuruluş-işletme sürecinin kurgulanmasına öncülük etmiştir. Alanında, biri özel bir uluslararası kitap ödülü olmak üzere, pek çok ödül aldı. Halen meslektaşlarına ve halka yönelik yaptığı eğitimler çalışmalarının en keyifli bölümünü oluşturmaktadır. Göğüs hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Cengiz Özge ile evli olup, varlıklarından gurur duyduğu iki oğlu ile yaşam serüveni devam etmektedir.