2020 yılı sonu itibariyle 79.221 adet geçerli Sanayi Kapasite Raporu bulunmaktadır.
2019 yılında 75.683 olan Kapasite Rapor sayısı, 2020 yılında %4,7 artışla 79.221 olmuştur.
Bu raporların ait olduğu üretim tesislerinin %42,9’unda 1-9 arasında, %40,3’ünde 10-49 arasında, %8,1’inde 50-99 arasında, %6,1’inde 100-249 arasında, %2,7’sinde ise 250’den fazla çalışan bulunmaktadır.
2020 yılında Sanayi Kapasite raporuna sahip tesislerde toplam çalışan sayısı önceki yıla göre
%4 artışla 3.306.486 olmuştur.
Toplam çalışanların %5,2’si 1-9 çalışan bulunan tesislerde istihdam edilirken, %22,3’ü
10-49, %13,6’sı 50-99, %22,3’ü 100-249, %36,5’i ise 250 ve daha fazla çalışanı bulunan tesislerde istihdam edilmektedir.
Geçerli Raporlara göre istihdamın en fazla olduğu ilk beş il sırası ile; İstanbul (704.558), Bursa (284.256), İzmir (224.409), Kocaeli (203.528) ve Ankara (177.608) olmuştur.
En az çalışan bulunan son beş il sırası ile; Bayburt (374), Ardahan (475), Hakkâri (492), Tunceli (579), Iğdır (777)’dir.
2019-2020 döneminde KOBİ ölçeğindeki sanayi firmalarının istihdamdaki payı %64’ten %63,5’e düşerken, Büyük firmaların payı %36’dan %36,5’e yükselmiştir.
2019 ile karşılaştırıldığında 2020’de sanayide en çok istihdam artışı sağlayan şehirler; Ardahan (%75,9), Yalova (%52,1), Bingöl (%45,4), Ağrı (%37,5), Erzincan (%28,8).
2019 ile karşılaştırıldığında 2020’de sanayide istihdam azalışının en çok olduğu şehirler;
Tunceli (-%22,6), Sivas (-%13,7), Van (-%13,3), Yozgat (-%12), Kars (-%10,6).
Bölgeler bazında sanayi istihdamında artış; Kuzeydoğu Anadolu (%16,6), Güneydoğu Anadolu (%9,2) Batı Karadeniz (%8,3) şeklinde gerçekleşmiştir.
Sanayi istihdam artışının en düşük olduğu bölgeler; Orta Anadolu (-%2,8) , Ege (%2,9), Doğu Marmara (%3).
Çalışan aralıklarına göre rapor dağılımı
Çalışan Aralığı
Kapasite Raporu Sayısı
Toplam Çalışan
2019
2020
Dönemsel Değişim (%)
2019
2020
Dönemsel Değişim (%)
1-9
31.728
33.965
7,05
163.954
172.029
4,93
10-49
31.133
31.908
2,49
725.147
740.085
2,06
50-99
6.149
6.430
4,57
431.570
450.298
4,34
100-249
4.672
4.794
2,61
714.604
735.832
2,97
250+
2.001
2.124
6,15
1.144.513
1.208.242
5,57
Toplam
75.683
79.221
4,67
3.179.788
3.306.486
3,99
Kaynak: TOBB Sanayi Veritabanı
2020 sonu itibariyle sanayi tesislerinde en çok mühendis Doğu Marmara’da çalışmaktadır.
Doğu Marmara’da çalışan 37.127 mühendise karşılık, İstanbul’da 35.153, Batı Anadolu’da 30.245, Ege’de 23.314, Akdeniz’de 9.824 mühendis sanayi tesislerinde istihdam edilmiştir.
Toplam çalışanların %4,9’unu mühendis, %4,6’sını teknisyen, %6,5’ini usta, %71,7’sini işçi, %11,2’sini idari personel oluşturmuştur.
2020 sonu itibariyle sanayi tesislerinde ortalama 41,7 kişi çalışmaktadır.
Sanayi tesisi başına en çok çalışanı olan il Çankırı’dır (109,5). Daha sonra sırası ile Zonguldak (100,8), Kırklareli (94,9), Bilecik (87,7), Tekirdağ (84,3) gelmektedir.
2019-2020 döneminde;
Yüksek teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı % 2,3’ten % 2,4’e artmış,
Orta-Yüksek teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı %23,4’ten %24’e artmış,
Orta-Düşük teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı %31,6’dan %31’e düşmüş,
Düşük teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı %42,7’den %44’e artmıştır.
2020 yılı sonu itibariyle Kapasite Raporlarının 2.119’u yüksek teknoloji konularında düzenlenmiştir.
Geçerli olan Kapasite Raporlarına göre 2.119 Kapasite Raporu yüksek teknoloji ürünleri, 21.162 Kapasite Raporu orta-yüksek teknoloji, 27.316 Kapasite Raporu orta-düşük teknoloji ve 37.515 Kapasite Raporu düşük teknoloji konusunda düzenlenmiştir.
2020 yılı sonu itibariyle en çok kapasite raporu “Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç)” konusunda yapılmıştır.
En çok kapasite raporu %11 oranında “Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç)” faaliyet grubunda düzenlemiştir. Daha sonra en çok kodlanan faaliyet grupları sırası ile; “Gıda ürünlerinin imalatı” %9,9, “Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı” %9, “Tekstil ürünlerinin imalatı” %8,1, “Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı” %6,9 oranlarında gerçekleşmiştir.
En az kapasite raporu düzenlenen son beş faaliyet grubu; “Tütün ürünleri imalatı” (%0,07)”, “Diğer hizmet faaliyetleri (%0,03)”, “Balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği (%0,02)”, “Ham petrol ve doğal gaz çıkarımı (%0,01)” ve “Ormancılık ile endüstriyel ve yakacak odun üretimi (%0,001)” olarak sıralanmıştır.
2020 yılı sonu itibariyle en çok Sanayi Kapasite Raporu İstanbul, en az Bayburt’ta düzenlenmiştir.
En çok kapasite raporu düzenlenen ilk beş il sırası ile; İstanbul (23.416), Ankara (5.260), Bursa (5.096), İzmir (4.984) ve Konya (3.121) olmuştur.
En az kapasite raporu düzenlenen son beş ile sırası ile Bayburt (19), Tunceli (31), Ardahan (36), Hakkari (37), Siirt (44) olmuştur.
2020 yılı sonu itibariyle 1.413 Yabancı Sermayeli Firma Kapasite Raporu yaptırmış bulunmaktadır.
Yabancı sermayeli firmaların üretim tesislerinin en çok olduğu il İstanbul (239) olmuştur. Daha sonra sırası ile; Kocaeli (180), İzmir (174), Bursa (137) ve Tekirdağ (70) olmuştur.
Yabancı sermayeli firmaların kapasite raporu yaptırdıkları tesislerin faaliyet grubuna göre ilk beş sıralaması “Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) (151)”, “Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı (134)”, “Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı (129)” , “Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı (128)” ve Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı (104)” biçiminde olmuştur.
2020 yılı sonu itibariyle en çok yabancı sermayeli sanayi tesisi Almanya sermayelidir.
Yabancı sermayeli sanayi tesisleri sayısında 272 adetle Almanya ilk sırada yer almıştır. Daha sonra sırası ile; Hollanda (147), İtalya (86), Fransa (72), Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda (58) gelmektedir.
Düzey 1’e göre Kapasite Raporu Dağılımı
Kapasite Raporu Sayısı
Mühendis
Teknisyen
Usta
İşçi
İdari
Toplam Çalışan*
İstanbul
23.416
35.153
33.192
38.797
500.429
94.119
704.558
Batı Marmara
3.805
8.962
10.903
14.058
189.403
25.827
253.814
Ege
11.615
23.314
24.497
34.792
384.980
58.615
532.833
Doğu Marmara
11.093
37.127
31.396
42.331
502.608
79.680
706.923
Batı Anadolu
8.628
30.245
25.113
21.871
159.522
36.808
275.331
Akdeniz
6.935
9.824
10.958
20.530
191.362
26.958
261.990
Orta Anadolu
2.996
4.336
4.469
7.239
93.705
12.423
123.505
Batı Karadeniz
2.470
4.236
4.453
12.581
103.107
11.753
139.918
Doğu Karadeniz
1.360
1.803
1.920
3.608
44.697
4.906
57.394
Kuzeydoğu Anadolu
498
595
593
1.444
9.140
1.244
14.444
Ortadoğu Anadolu
1.353
1.468
1.120
4.120
39.894
3.305
50.089
Güneydoğu Anadolu
5.052
3.458
3.581
12.385
151.724
14.025
185.589
TOPLAM
79.221
160.521
152.195
213.756
2.370.571
369.663
3.306.388
* Tabloda gözükmemesine rağmen toplam çalışan içine diğer personel (geçici, mevsimlik vb.) de dahil edilmiştir.
Not: İBBS: İstatistiksel Bölge Birimleri Sınıflandırması
Bir sonraki haber bülteninin yayımlanma tarihi 28 Ocak 2022
Ayrıntılı tablo ve grafiklere www.tobb.org.tr web sitesi üzerinden erişebilirsiniz
MERSİN KENT HABER