Ekoloji ve sivil toplum örgütlerinden ortak çağrı: Plastik atık ithalatı yasaklansın
Doğu Akdeniz’in yoğun sanayi, liman, petrokimya, tarım ve kentleşme baskısı altında olduğuna dikkat çeken 82 kuruluş, farklı ülkelerden Türkiye’ye getirilen plastik atıkların bölgedeki çevresel sorunları daha da ağırlaştırdığını savundu.
Ortak çağrıda, plastik atıkların geri dönüşüm amacıyla ülkeye getirildiği ancak ayrıştırma, depolama ve işleme süreçlerinde çevreye yayılan plastikler ile geri dönüştürülemeyen atıkların toprak, su, deniz ve insan sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğu belirtildi.
Plastiklerin parçalanmasıyla ortaya çıkan mikroplastik ve nanoplastiklerin toprağa, yeraltı ve yüzey sularına, deniz ekosistemlerine ve canlılara ulaşarak kalıcı kirliliğe neden olduğu ifade edilen açıklamada, özellikle Mersin, Adana ve Hatay kıyılarının yeni bir plastik atık yükünü taşımasının kabul edilemez olduğu vurgulandı.
“Denetim değil, ithalat yasağı istiyoruz”
Çevre örgütleri, sorunun yalnızca denetimlerin artırılmasıyla çözülemeyeceğini belirterek plastik atık ithalatının tamamen yasaklanmasını istedi.
Kamu kurumlarına yönelik çağrıda; plastik atık ithalatının yasaklanması, Doğu Akdeniz’deki plastik atık işleme ve depolama faaliyetlerinin bölgenin ekolojik taşıma kapasitesi dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi ve kaçak ya da mevzuata aykırı atık faaliyetlerinin etkin biçimde engellenmesi talep edildi.
Açıklamada ayrıca Doğu Akdeniz’de toprak, su ve denizlerde mikroplastik ve nanoplastik ölçümlerinin düzenli olarak yapılması, sonuçların kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılması istendi.
Plastik atıkların yakılması ve kontrolsüz bertarafının da önüne geçilmesi gerektiği belirtilirken, tarım alanlarının, sulama sularının ve tarımsal ürünlerin plastik kaynaklı kirlilikten korunması için özel bir izleme ve denetim sistemi oluşturulması çağrısı yapıldı.
Limanlar ve kıyılar için sürekli denetim talebi
Çevre örgütleri, plastik atıkların deniz ve kıyılara ulaşmasını önlemek amacıyla limanlar, sanayi tesisleri, atık tesisleri ve dere ağızlarında sürekli denetim yapılmasını istedi.
Türkiye’nin başka ülkelerin plastik atıklarını kabul eden bir ülke olmaktan çıkarılması gerektiği belirtilen açıklamada, atıkların başka ülkelere gönderilmesi yerine kaynağında azaltılması ve geri dönüştürülmesi gerektiği vurgulandı.
Kuruluşlar ayrıca üniversiteler, meslek odaları, bilim insanları, yerel yönetimler ve çevre örgütlerinin katılımıyla “Doğu Akdeniz Plastik Kirliliği İzleme Kurulu” oluşturulmasını talep etti.
“Doğu Akdeniz’in geleceği plastik atık ithalatına feda edilemez”
Ortak açıklamada, Doğu Akdeniz’in denizi, kıyıları, tarım alanları, yeraltı ve yerüstü su varlıkları, ormanları, sulak alanları ve canlı çeşitliliğiyle gelecek kuşakların da ortak yaşam alanı olduğu belirtilerek, “Ekonomik kazanç gerekçesiyle başka ülkelerin plastik atıklarını ülkemize taşımak ve bunun yarattığı çevresel yükü Doğu Akdeniz halkına bırakmak kabul edilemez” denildi.
Kuruluşlar taleplerini şu başlıklarla sıraladı:
Plastik atık ithalatı yasaklansın. Doğu Akdeniz plastik atık deposu olmaktan çıkarılsın. Mikroplastik ve nanoplastik kirliliği düzenli olarak izlensin. Denizler, kıyılar, su kaynakları ve tarım alanları korunsun. Plastik atık tesisleri etkin ve bağımsız biçimde denetlensin. İthal edilen plastik atıkların miktarı ve kaynağı kamuoyuna açıklansın. Plastik kirliliğine karşı bölgesel ve bütüncül bir eylem planı hazırlansın.Açıklamanın sonunda ise şu ifadeye yer verildi:
“Doğu Akdeniz plastik atık çöplüğü değildir! Plastik atık ithalatı yasaklansın! Denizimizi, toprağımızı, suyumuzu ve geleceğimizi koruyalım!”
Ortak çağrıya aralarında Doğu Akdeniz Çevre Dernekleri (DAÇE), Mersin Çevre Platformu, Mersin Çevre ve Doğa Derneği, Erzin Çevre Koruma Derneği, İskenderun Çevre Koruma Derneği, Antakya Çevre Koruma Derneği, Adana Çevre ve Tüketiciyi Koruma Derneği (ÇETKO), Mersin Tabip Odası, Türkiye Çevre Platformu, Ekoloji Birliği, İklim Adaleti Koalisyonu, Muğla Çevre Platformu (MUÇEP), EGEÇEP, Silifke Çevre Platformu, Tarsus Çevre Gönüllüleri ve çok sayıda farklı kentten çevre ve sivil toplum kuruluşunun da bulunduğu 82 kuruluş imza verdi.