Ahmet Ümit Aloğlu Gelenekle Düşünmek
Advert
Gelenekle Düşünmek
Ahmet Ümit Aloğlu

Gelenekle Düşünmek

Advert

“Söylesem tesiri yok, sussam gönül razı değil” dizesi büyük Türk Şairi Fuzulî’nindir.i

Büyük şairlerin böyle dillere pelesenk olmuş, zamanla vecizeliği de aşmış, atasözü değerine ulaşmış sözleri/dizeleri vardır:

Vecizeler:

Ömrümün özeti şu üç sözden ibarettir: Hamdım, piştim, yandım. (Mevlana)

Ne yazık ki, vücudun çökmesi, zekânın olgunluk zamanına rastlar.(Ahmet Haşim)

Ya ümitsizsiniz ya da ümit sizsiniz. Ya çaresizsiniz ya da çare sizsiniz.(Behçet Necatigil)

Mutluluğun mezarları, yalnızlığın heykeli var.(Özdemir Asaf)

Kimi şairlerin azadeleri ve beyitleri de vecize değeri kazanmıştır.

AZADELER:

Eğer maksat eserse mısra-ı berceste kâfidir. ( Koca Ragıp Paşa )

Hâlini bilmez perîşânın perîşan olmayan, ( Ahmet Paşa )

Sıhhat sonu dert olmasa vuslat sonu hicran (Ruhi)

Hasmın sitemin anlamamak hasma sitemdir. (Nefî)

Kişi noksanını bilmek gibi irfan olmaz ( Bursalı Tâlip )

Olmayınca hasta kadrin bilmez âdem sıhhatin. ( Fitnat Hanım )

Meseldir gülşeni âlemde bir gülle bahar olmaz. ( İzzet Molla )

Varak-ı mihr-i vefâyı kim okur kim dinler ( Kâmi)

Şecâat arziderken merd-i kıbti sirkatin söyler. (Ragıp Paşa)

BEYİTLER:

Dostundan yediğin iğneli sözün çuvaldız kadar acısı olur.

Sitem hep aşinalardan gelir biganeden gelmez ( Nabi)ii

Ders-i aşkın müşkilin Yahyâ nice halleylesin Söyleyenler kendini bilmez bilenler söylemez (Şeyhülislam Yahya)

Ne dünyadan safa bulduk, ne ehlinden recamız var,

Ne dergâhı Huda'dan maada bir ilticamız var. (Nefi)

Cihanda âdem olan bî gam olmaz

Anınçün bî gam olan âdem olamaz.(Necati)

Gül gülse daim, ağlasa bülbül aceb değil,

Zira kimine ağla demişler, kimine gül. (Baki)

Bende yok sabru sükûn, sende vefadan zerre,

İki yoktan ne çıkar fikredelim bir kerre. (Nâbi)

Bed asla necabet mi verir hiç üniforma

Zerdüz palan ursan eşek yine eşektir. (Ziya Paşa)

Eylesen tutiyi talimi edayı kelimat

Sözü insan olur ama özü insan olmaz.(Fuzuli)

Mecnun ile bir mektebi-i aşk icre okuduk

Ben Mushafı hatmettim, o Leyli'de kaldı. (Fuzuli)

Nush ile uslanmayanı etmeli tekdir, Tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir. (Ziya Paşa )

Tîz-i reftâr olanın pâyine damen dolaşır Erişir menzil-i maksuda aheste giden (Hatemi)

Hayali aldanma düşmanın tevazularına

Sel bile divarın ayağın öperek hedm eyler. (Hayali)

Tok olan cümle cihanı tok sanır. Aç olan âlemde ekmek yok sanır. (Sabayi)

Sahipsiz olan memleketin batması haktır.

Sen sahip çıkarsan bu vatan batmayacaktır. (M. Akif Ersoy)

Çok da mağrûr olma kim mey-hâne-i ikbâlde, Biz hezârân mest-i mağrûrun humârın görmüşüz. (Nâbî)

Dünyâ talebiyle kimisî halkın emekde

Kîmî oturub zevk ile dünyâyı yemekde. (Bağdatlı Rûhî)

Gör zâhidi kim sâhib-i irşâd olayım der

Dün mektebe vardı bugün üstâd olayım der.(Bağdatlı Rûhî)

Çeşm-i insâf gibi kâmile mizân olmaz

Kişi noksânın bilmek gibi irfân olmaz. (Tâlîb)

Seyretti havâ üzre denir taht-ı Süleyman Ol saltanatın yeller eser şimdi yerinde (Ziya Paşa)

Ayinesi iştir kişinin lâfa bakılmaz Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde (Ziya Paşa)

Cihân-ârâ cihân içredür ârâyı bilmezler O mâhiler ki deryâ içredür deryâyı bilmezler (Hayâlî)

Bu güldesteyi bir dörtlükle tamamlayalım:

Aldanma cahilin kuru lafına;

Kültürsüz insanın külü yalandır.

Hükmetse dünyanın her tarafına; Arzusu hedefi yolu yalandır. ( Aşık Veysel Şatıroğlu)

Ahmet Ümit Aloğlu

 Məhəmməd Füzuli; 1483 - 1556, Azeri asıllı, Hazreti Hüseyin türbedarı, Türk divan şairi. ii Erbabı, bu beyti ve bunun gibi dizeleri arasında anlam ilişkisi olmayan beyitleri azade sayar.

Eryaman escort Eryaman Escort bayan Escort eryaman
DİĞER YAZILAR