Güneş enerji santrallerinde panel ve santral ömrünü uzatan en önemli faktör bakımlı ve kontrollü bir sistem oluşturulmasıdır. Bakımlı bir sistemin temel ayrıntısı da elbette ki GES bakım onarım hizmetlerinin düzenli yani yıllık en az 2 defa alınmasıdır. Bu durum panel ömrünü uzattığı gibi santralin de daha uzun ömürlü bir şekilde üretimi sürdürülebilmesini de sağlar.
Güneş enerji santralleri kurulum aşamasında çok hassas çalışmalar gerektirirken, maliyetler hesaplanarak her santralde bütçeye bağlı olarak değişen kalitelerde ve kullanım ömürlerine sahip paneller tercih edilir. Bazen aylar bazen yıllar boyunca yapılan araştırmalar, doğru konum seçimi, iyi bir kurulum gibi avantajlar ile çok profesyonel ve detaylı bir santral kurulumu yapılır. İlerleyen vadenin düşünülmemesi ise bütün bu maliyetin kısa vadede bir zarara dönüşmesine neden olabilir.
Yüksek maliyet ile kurulan güneş enerji santrallerinde kullanım ömrünün uzatılması ve verimli bir çalışma elde edilebilmesi için GES bakım onarım en önemli ihtiyaçtır. Çünkü bakım ve onarım bir santralde sadece panellerin temizlenmesi ve kontrol edilmesi değil santral içerisinde bulunan dönüştürücüden kablolara ve trafodan aktarım ayrıntılarına kadar her ayrıntının kontrol edilmesi anlamına gelmektedir.
GES Bakım Onarım Yapılmadığında Ne Olur?
Bir güneş enerji santralinde GES bakım onarım düzenli bir şekilde uygulanmadığında verim kaybı, arızalar ve garantinin kaybolması gibi problemler ile karşılaşılabilir.
Güneş enerji sistemleri ve santrallerinde sürdürülebilir bir yapı ile birlikte elektrik üretiminin sağlanabilmesi için bakımlı santrallere ihtiyaç bulunmaktadır. Özellikle de güneş panellerinde düzenli bir şekilde bakım ve temizlik yapılması, santralin genel hatları ile birlikte gözden geçirilmesi ve periyodik kontroller oluşturulması sistem veriminin yükselmesini sağlar. Çünkü verimli çalışan bir sistem kesintisiz ve sürdürülebilir enerjiye büyük bir katkı sağlarken daha uzun ömürlü bir şekilde kullanımı da ortaya çıkarabilmektedir.
Güneş enerji santrallerinde GES bakım ihmal edildiğinde kısa vadede küçük arızalar ve uzun vadede büyük arızalar ile karşılaşılması, performansın büyük oranda kaybedilmesi, yatırımın büyük bir hasara uğraması ve santral kurulumunda sağlanan garantinin kaybedilmesi gibi riskler ile karşılaşılır. Hatta genel olarak aşağıda sayılabilecek tüm problemler ile karşılaşmak da mümkün olabilir.
- Panellerin kullanım ömrünün kısalması
- Panellerin istenilen verimde üretim yapamaması
- Panel arızaları ve kullanılmaz hale gelmeleri
- Küçükten büyüğe kadar farklı boyutlarda ekipman ve sistem arızaları
- Sistemin durması ihtimali
- Üretimin kesintiye uğraması ve maddi kayıplar
- Yangın gibi faktörler nedeni ile can ve mal kayıpları
- Çevreye yüksek oranda zarar verilmesi
Bakım ve onarım hizmetlerinin uygulanmamasında ortaya çıkabilecek bu hasarlar santralin ve yatırımcının yaşayabileceği zararlar kadar çevreye ve bölgeye de zarar verebilir. Özellikle bakımsız santraller daha yüksek karbon ayak izi salınımı gerçekleştirirken, bulundukları çevrede toprak denGESini ve su denGESini bozmaya kadar birçok probleme yol açabilir. Bu anlamda GES bakım onarım üzerinde hassasiyet ile durulması gereken ve periyodik olarak uygulanması gereken bir işlemdir.
GES Bakım Onarım Yapılmamasının Cezası Var Mıdır?
Güneş enerjisi santrallerinde GES bakım onarım işlemlerinin periyodik olarak yapılmaması durumunda mevzuat gereği yasal anlamda reaktif ceza gibi ceza koşulları ile karşılaşılabilir.
Günümüzde mevzuat gereği elektrik üretimi gerçekleştiren ve şebekeye bağımlı noktada bulunan güneş enerji santrallerinde çift yönlü bir çalışma sistemi bulunmaktadır. Yani hem AC hem DC akım üretimi gerçekleştirilen ve yüksek risk barındıran bu tip santrallerde bir piyasa mevzuatı bulunmaktadır. Orta ve yüksek gerilim sistemi ortaya koyan bu tip tesislerde santral sahiplerinin sorumlulukları arasında da düzenli bir şekilde GES saha testleri ve panel bakımları gibi işlemleri yaptırmak bulunmaktadır.
Profesyonel bir ekip tarafından uygulanabilecek ve teknik mevzuata göre yetkili işletme sorumlusunun istihdam edilmesi ile takip edilecek bu işlemlerde yine yönetmeliklere göre belirlemeler sağlanmıştır. Bir güneş enerji santralinin yetkili personeller ve işletme sorumluluğu hizmeti alması ile birlikte periyodik bir şekilde de GES bakım onarım hizmetlerini alması mecburiyeti bulunmaktadır. Bu noktada arazi ve çatı santrallerinde kapasite ve çeşide göre ortalama 3-6-12 aylık bir şekilde düzenli bakım mecburiyeti bulunmaktadır.
GES bakım onarım bir güneş enerjisi santralinde verimli çalışmanın sürdürülebilmesi ve yüksek mali problemler ile karşılaşılmaması için gerektiği kadar mevzuat gereği de gereklilik oluşturmaktadır. Yapılan tüm işlemler ve testler sonucunda arızalar önceden tespit edilerek giderilebilir, üretim kayıpları ortadan kaldırılabilir ve çevreye zarar vermeyen bir şekilde sürdürülebilir enerji üretimi devam ettirilebilir.
