Tarsus doğumlu şair ve sanatçı Berdan Karagöz’ün, 1980’li yılların sonlarından itibaren Mersin ve Dağlık Kilikya bölgesinin tarihini, antik kentlerini ve kültürel belleğini odağına alarak kaleme aldığı İnsanlığın Evrensel Yazgısından Bir Kesit adlı eseri okuyucuyla buluştu. Artshop Yayıncılık etiketiyle yayımlanan kitap, tam 35 yıl süren bir bekleyişin ve saha araştırmasının ardından raflardaki yerini aldı.
Bunalımdan Doğan 200 Karelik Arşiv ve Şiirler
Karagöz, kitabın ön sözünde bu eserin ortaya çıkış hikayesini 1980’lerin son yıllarında yaşadığı ağır bir bunalıma bağlıyor. İç sıkıntısından kurtulmak için eline fotoğraf makinesini alarak Mersin’in eski mahallelerini aylarca gezen sanatçı, kentin eski evlerini ve sokaklarını yaklaşık 200 kareyle belgeledi. Uzun yıllar arşiv olarak bekleyen bu kareler, 2016 yılında İçel Sanat Kulübü sergi salonlarında kanvas tablolar halinde sanatseverlerin beğenisine sunuldu.
Antik Kentlerde Geçen İki Yıllık Saha Çalışması
Mersin merkezindeki çalışmalarının ardından rotayı Dağlık Kilikya coğrafyasına çeviren Karagöz, bölgedeki antik çağ kentlerini ve kalıntılarını iki yıl boyunca hem yazılı kaynaklardan araştırdı hem de bizzat gezerek deneyimledi. Yaz sıcağında ve sabahın köründe Korykos Nekropolü’ndeki lahitler arasında uyuyarak şiirlerini kaleme aldığını belirten sanatçı, eserinde binlerce yıl öncesinin uygarlıkları ile günümüz yerel kültürleri arasındaki tarihsel bağa dikkat çekiyor.
Yerel İsimler ve Tarihsel Hafıza Vurgusu
Kitabında dipnot ve kaynakça kullanmayı özellikle tercih etmeyen Karagöz, okurun şiirlerdeki duygu ve akıştan kopmamasını amaçlıyor. Eserde, bölgedeki antik yerleşimlerin ve yaylaların tarihsel isimlerinin zamanla değiştirilmesine yönelik eleştirel bir bakış da yer alıyor. Karagöz, Mersin yaylalarından Kızılbağ’ın Güzel Yayla, Namrun’un Çamlıyayla, Kanlıdivane’nin ise Kanlıdivan olarak anılması gibi örnekler üzerinden tarihsel belleğin korunması gerektiğinin altını çiziyor.
Berdan Karagöz Kimdir?
1945 Tarsus doğumlu olan ve aslen Elazığlı olan Berdan Karagöz, 1963 yılında ayrıldığı Giresun Lisesi'nin ardından eğitimine devam etmedi. Şiir alanında ulusal ve uluslararası pek çok ödüle layık görülen sanatçının Güneş Yüzlüm (1989), Denize Ağlayan Kadınlar (1990), Zamana Akan Nehir (1993), Çılgının Öndörtlüsü (1995), Vahşi ve Özgür (1996) ve Sonsuzluk Ormanında Bir Zaman Şiiri (1998) adlı şiir kitapları bulunuyor. Karagöz ayrıca Evlerinin Önü Mersin adlı belgeselin şiir, metin ve fon müziğine de imza attı.
MERSİN KENT
